Jak się przygotować do egzaminu ósmoklasisty: co ćwiczyć

Egzamin ósmoklasisty jest obowiązkowy, ale nie da się go nie zdać.³ Z każdego przedmiotu dostajesz wynik w procentach, który mówi, jaką część punktów udało ci się zdobyć.³

Te procenty liczą się w rekrutacji do liceum, technikum albo szkoły branżowej tam, gdzie chętnych jest więcej niż miejsc.⁴ Wynik z polskiego i z matematyki mnoży się przez 0,35, a z języka obcego przez 0,3, czyli 80% z polskiego daje 28 punktów, a za cały egzamin możesz dostać najwyżej 100 punktów rekrutacyjnych.¹ Dobrze zdać znaczy więc zebrać każdy punkt, jaki się da.

W jednym badaniu uczniowie, którzy przeczytali tekst drugi raz, po pięciu minutach wypadli w teście lepiej, ale po tygodniu dużo więcej pamiętali ci, którzy zamiast czytać jeszcze raz, zapisywali, co zapamiętali.⁸ Badacze, którzy porównali dziesięć sposobów nauki, zaliczyli ponowne czytanie i zakreślanie do najmniej przydatnych, a przepytywanie samego siebie i rozkładanie nauki w czasie do najbardziej przydatnych.⁹ Dlatego w każdym przedmiocie robisz to samo: zamykasz zeszyt, piszesz albo mówisz z pamięci i dopiero potem sprawdzasz.

Zadania, na których sprawdzisz, co umiesz, weźmiesz z dwóch miejsc:

• Z informatora CKE, czyli opisu egzaminu z danego przedmiotu, w którym są przykładowe zadania z rozwiązaniami.^{10, 11}
• Z zestawów zadań powtórkowych CKE. To osiem zestawów na szybkie przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty: są w nich zadania z polskiego, matematyki i angielskiego (w niektórych też z niemieckiego i rosyjskiego) razem z rozwiązaniami.¹² Powstały w 2020 roku, zanim zmieniły się wymagania, czyli to, co trzeba umieć na egzamin.^{12, 11} Dlatego z polskiego bierz z nich tylko zadania do lektur, które wciąż są na liście.

W każdy dzień nauki zacznij od 15 minut z fiszkami, zanim weźmiesz się za nowy materiał. Na fiszki trafiają:

• Z polskiego: bohaterowie, wydarzenia i motywy każdej lektury oraz środki stylistyczne.
• Z matematyki: wzory, bo karty wzorów nie ma na liście tego, co wolno mieć na egzaminie.¹³
• Z języka obcego: słówka w zwrotach albo całych zdaniach, a nie każde słowo osobno.

W Studyflash zdjęcie listy słówek albo strony ze wzorami zamienia się w fiszki. Każda fiszka wraca do powtórki w odstępach, które ustala Studyflash, więc przez te 15 minut przerabiasz po prostu te, które akurat wróciły.

CKE publikuje arkusze z egzaminów od 2019 do 2026 roku.¹⁴ Do każdego są zasady oceniania, czyli klucz z punktacją.¹¹ Linki do nich i do reszty oficjalnych materiałów masz na stronie o egzaminie ósmoklasisty.

Arkusze z 2025 i 2026 roku zostaw na koniec, bo tylko one sprawdzają te same wymagania co egzamin w 2027 roku.^{11, 14} Tak samo odłóż arkusze z próbnego egzaminu CKE z 2026 roku.¹⁵ Starsze to nadal dobry trening, a jeśli trafisz w nich na zadanie, którego nie znasz z lekcji, zapytaj nauczyciela.

W planie nauki do egzaminu ósmoklasisty znajdziesz, kiedy rozwiązywać który arkusz.

Każdy pełny arkusz na czas rozwiązuj tak samo:

1. Nastaw minutnik na pełny czas: 150 minut na polski, 125 na matematykę, 110 na język obcy.² W tym czasie przenosisz też odpowiedzi z zadań zamkniętych na wydrukowaną kartę odpowiedzi, tak jak na egzaminie.¹¹
2. Miej przy sobie tylko to, co wolno na egzaminie: czarny długopis, a na matematyce też linijkę.¹³ Kalkulator, karta wzorów i telefon zostają w innym pokoju.
3. Przy języku obcym puść nagranie z pliku i nie zatrzymuj go do końca. Każdy tekst usłyszysz dwa razy, tak jak na egzaminie. Do arkuszy z języka obcego CKE udostępnia nagrania i transkrypcję, czyli spisany tekst nagrania, ale czytaj ją dopiero po sprawdzeniu odpowiedzi.^{16, 17}
4. Klucz otwórz dopiero wtedy, gdy wszystkie odpowiedzi są gotowe. Policz punkty za zadania, które sprawdzasz kluczem.
5. Wypracowanie daj do oceny poloniście, a e-mail nauczycielowi języka obcego. Potem dodaj wszystkie punkty, także te od nauczyciela, podziel przez maksymalną liczbę punktów za arkusz i pomnóż przez 100: tyle procent masz z tego arkusza.
6. Każdy stracony punkt wpisz do zeszytu błędów, a tydzień później rozwiąż to zadanie jeszcze raz. Wpis ma zawsze ten sam układ: zadanie, twoja odpowiedź, poprawne rozwiązanie własnymi słowami i przyczyna błędu, jedna z czterech (brak wiedzy, źle przeczytane polecenie, nieuwaga albo brak czasu). Za drugim razem nie zaglądaj do rozwiązania, a jeśli wyjdzie dobrze, odhacz zadanie. Z tej listy widzisz, co ćwiczyć dalej.

Arkusz z polskiego ma dwie części. W pierwszej są dwa teksty, literacki i nieliteracki, a do nich zadania zamknięte i otwarte; w otwartych piszesz krótkie odpowiedzi, czasem ogłoszenie albo zaproszenie.⁵ Druga to wypracowanie za 20 z 45 punktów: masz do wyboru dwa tematy, jeden na opowiadanie twórcze, drugi na rozprawkę albo przemówienie, i piszesz co najmniej 200 słów.⁵ Temat wskazuje lekturę obowiązkową i musisz się do niej odwołać, bo bez tego całe wypracowanie dostaje 0 punktów.⁵ Listę lektur obowiązkowych znajdziesz na stronie o egzaminie ósmoklasisty.

1. Do każdej lektury obowiązkowej zrób kartę lektury. Zapisz na jednej stronie bohaterów i to, co ich łączy, najważniejsze wydarzenia, motywy oraz dwie, trzy sceny, na których oprzesz argument. Przy każdej scenie zanotuj, kto w niej występuje, co się dzieje i co to pokazuje. Dzięki temu do każdego tematu masz gotową lekturę i scenę.
2. Co dwa tygodnie napisz wypracowanie, a od wiosny pisz je na czas, w mniej więcej 60 minut. Pisz na zmianę opowiadanie twórcze i rozprawkę albo przemówienie, bo rodzaj wybierasz dopiero na egzaminie.⁵ Tematy bierz z informatora albo z zestawów zadań powtórkowych. Zanim zaczniesz pisać, zrób plan: do rozprawki zapisz tezę i dwa argumenty, każdy poparty sceną z karty lektury, a do opowiadania zarys fabuły. Raz sprawdź, ile linijek zajmuje ci 200 słów pisanych ręcznie, bo jeśli napiszesz 180 słów albo mniej, oceniane są tylko temat, pomysł lub argumenty i odwołanie do lektury, a za całą resztę, także za język i ortografię, dostajesz zero.⁵ Dodatkowe przykłady bierz z książek, bo powieść obrazkowa, manga, scenariusz filmowy czy gra komputerowa nie liczą się tu jako utwór literacki.⁵ Gotowy tekst daj poloniście, a jego uwagi o języku, ortografii i interpunkcji wpisz do zeszytu błędów, bo te trzy rzeczy to razem 7 z 20 punktów.⁵ Po kilku takich wypracowaniach pilnujesz lektury i długości odruchowo, a uwag o języku masz coraz mniej.
3. W zadaniach do tekstów odpowiadaj dokładnie na to, o co pyta polecenie. Weź jeden tekst z zadaniami, na przykład z zestawu zadań powtórkowych albo z informatora, i w każdym poleceniu podkreśl, czego wymaga: ile przykładów masz podać i czy trzeba coś uzasadnić. Potem porównaj odpowiedzi z rozwiązaniami. Napisz też przynajmniej raz ogłoszenie i raz zaproszenie według polecenia z informatora i sprawdź w rozwiązaniu, czy nie brakuje ci żadnego elementu. Tak przestajesz tracić punkty za odpowiedzi, które nie trafiają w polecenie.

Arkusz z matematyki ma 20 albo 21 zadań: najpierw zamknięte, każde za jeden punkt, a potem 5 albo 6 otwartych, każde za 2 albo 3 punkty.⁶ W zadaniu otwartym pokazujesz tok rozumowania, obliczenia i odpowiedź.⁶ Każda poprawna metoda daje komplet punktów, a za rozwiązanie dobrze zaczęte, ale niedokończone, też dostajesz część punktów.⁶

1. Każde rozwiązanie zadania otwartego zapisuj tak, żeby ktoś inny mógł je zrozumieć krok po kroku. Napisz, co jest dane, co liczysz i po co, każde obliczenie zrób ręcznie, a na końcu podaj odpowiedź zdaniem, z jednostką. Potem sprawdź w kluczu, za które kroki są punkty, a każdy krok, którego brakuje w twoim zapisie, wpisz do zeszytu błędów. Kiedy utkniesz na którymś kroku, zrób zdjęcie zadania i wrzuć je na czat z Maxem, tutorem AI w Studyflash, a on rozłoży z tobą to zadanie na mniejsze kroki. Z czasem przestajesz zostawiać kroki w głowie i nie tracisz już za nie punktów.
2. Kiedy zaczniesz pisać pełne arkusze na czas, mieszaj też typy zadań. Zamiast dziesięciu zadań jednego rodzaju ułóż sobie zestaw pojedynczych zadań z różnych tematów: z informatora, z zestawów zadań powtórkowych i z arkuszy, które masz już za sobą. Przy każdym najpierw powiedz, jaka metoda pasuje, a dopiero potem licz. Uczniowie siódmej klasy, którzy tak mieszali typy zadań, miesiąc później wypadli w teście wyraźnie lepiej niż ci, którzy ćwiczyli jeden typ naraz.¹⁸ Na egzaminie nikt ci nie mówi, jakiego typu jest zadanie, a po takim treningu rozpoznajesz to bez podpowiedzi.

W arkuszu z języka obcego są zadania ze słuchania, funkcji językowych (czyli co powiedzieć w danej sytuacji), czytania oraz gramatyki i słownictwa, a do tego piszesz jeden e-mail albo wpis na blogu, od 50 do 120 słów, w którym odnosisz się do trzech punktów z polecenia.⁷ Każdy tekst z nagrania słyszysz dwa razy, a polecenia są po polsku.⁷

1. Raz w tygodniu przesłuchaj jedno nagranie tak jak na egzaminie. Każdego tekstu słuchasz dwa razy, bez zatrzymywania, zaznaczasz odpowiedzi i dopiero potem je sprawdzasz. Na koniec posłuchaj jeszcze raz z rozwiązaniami albo transkrypcją, a słowa, które ci umknęły, dopisz do fiszek. Nagrania są w zestawach zadań powtórkowych nr 1, 3, 5 i 7.¹² Kiedy je przerobisz, bierz nagrania z podręcznika, a nagrania do arkuszy CKE zostaw na pełne arkusze. Tak przyzwyczajasz się do tego, że każdy tekst słyszysz tylko dwa razy.
2. Co dwa tygodnie napisz e-mail albo wpis na blogu. Polecenie znajdziesz w informatorze z języka, który zdajesz, albo w zestawach zadań powtórkowych. Odhaczaj każdy z trzech punktów, kiedy już o nim napiszesz, a wtedy żaden punkt polecenia ci nie umknie. Potem policz słowa i daj tekst nauczycielowi.

Załóż w Studyflash po jednym kursie na polski, matematykę i język obcy, a w każdym ustaw datę egzaminu z tego przedmiotu. Plan nauki w każdym z nich sugeruje, w jakiej kolejności brać się za swoje tematy, i pokazuje, ile dni dzieli cię od egzaminu.

Do Studyflash wgrywasz notatki z lekcji, karty lektur, wzory i słówka, także jako zdjęcia stron z zeszytu, a tam zamieniają się one w fiszki i quizy. Potem fiszki wracają do powtórki w odstępach, każda w swoim terminie. Maxa możesz pytać nie tylko o zadanie z matematyki ze zdjęcia, ale też o wszystko ze swoich materiałów: pytanie wpisujesz albo zadajesz głosem.

Z Premium dochodzi egzamin próbny w Studyflash, który możesz pisać w dowolnym momencie, jako dodatek do pełnych arkuszy CKE. Studyflash układa do niego pytania z tego, co masz już w kursie z danego przedmiotu. Jeśli wgrasz do kursu pobrane arkusze CKE, egzamin próbny będzie miał taką samą budowę i takie same rodzaje pytań jak one. Możesz też wybrać, ile ma mieć pytań, ile masz na niego czasu i jakie typy zadań się w nim pojawią.

Wszystko o egzaminie ósmoklasisty