Eindexamen voorbereiden: zo oefen je per vak voor het CE

Je eindexamen bestaat uit het schoolexamen (SE) en het CE.² Het SE is af voordat het CE begint, en een paar vakken hebben alleen een SE; wat daarin getoetst wordt, staat in je PTA (programma van toetsing en afsluiting).² Je SE-cijfers krijg je vóór het CE, en zodra het CE begonnen is, kun je niets van je SE meer herkansen.^{3, 4}

SE en CE tellen elk voor de helft in je eindcijfer.³ Maar het gemiddelde van al je CE-cijfers moet minstens 5,5 zijn, zonder afronden: een goed SE kan een te laag CE-gemiddelde dus niet goedmaken.³

1. Haal je oude examens van examenblad.nl. Daar staan ze vanaf 2018 per jaar, niveau en vak, met de opgaven, de bijlage, het correctievoorschrift en de omzettingstabel.^{10, 11} Examens van 2002 tot en met 2017 staan op de archiefsite van het CvTE.¹⁰ Gebruik die alleen voor losse opgaven en vraag je docent of ze nog bij je syllabus passen, want er kan stof in zitten die niet meer gevraagd wordt.¹⁰ Begin per vak met een ouder examen van examenblad.nl. Dat maak je zonder op de tijd te letten, verdeeld over een paar dagen, en de nieuwste examens bewaar je voor het laatst.
2. Maak de examens daarna met de klok erbij, zoals op het CE. Neem precies zoveel tijd als dat vak in het rooster krijgt.¹ Leg alleen op tafel wat je bij dat CE mag gebruiken, leg je telefoon weg en werk zonder AI, want tijdens het CE mag je geen AI gebruiken.¹² Zo merk je of je tijd tekortkomt, en bij welke opgaven.
3. Kijk het na zoals een corrector. Het correctievoorschrift is het antwoordmodel met de punten per antwoord: geef jezelf alleen de punten die daarin staan. Reken je totaal om naar een cijfer met de omzettingstabel van dat jaar, want die verschilt per examen.¹³ Zet elke fout in een foutenlijst (de vraag, het goede antwoord, waarom het misging) en maak een paar dagen later een vergelijkbare opgave. Zo heb je een cijfer en een lijst van wat je nog moet oefenen.

Bij het leren voor je eindexamen werkt jezelf overhoren beter dan herlezen. In een onderzoek wisten studenten die zichzelf overhoorden een week later meer van een tekst dan studenten die hem herlazen; alleen bij een toets na vijf minuten scoorden de herlezers beter.¹⁴

Nederlands en de vreemde talen: leesvaardigheid

Sinds 2025 zitten er in het CE Nederlands bij havo en vwo nieuwere soorten vragen, bijvoorbeeld over framing en beeldspraak, over informatie ordenen en combineren, en over hoe bruikbaar en betrouwbaar een tekst is.¹⁵ Gebruik daarom de examens van 2025 en 2026 als je met de klok erbij oefent, en oudere examens voor losse teksten.

Bij Engels, Duits, Frans en de andere moderne vreemde talen zitten luisteren, spreken, schrijven en literatuur in je SE.⁷ Hoe en wanneer je je mondelingen doet, ook die voor Nederlands, staat in je PTA.¹⁶

1. Kijk bij Nederlands eerst hoe een tekst is opgebouwd. Lees de titel, de inleiding, de eerste zin van elke alinea en het slot, en markeer signaalwoorden als want, dus, maar en kortom. Schrijf de hoofdgedachte in één zin op voordat je de vragen leest. Zo weet je waar een antwoord staat en lees je minder terug.
2. Haal bij Nederlands elk betoog uit elkaar. Zoek het standpunt en de argumenten, en vraag je af of ze kloppen. Zet argumentatieschema's en drogredenen op kaarten. Dan worden argumentatievragen na een tijdje routine.
3. Zet bij de vreemde talen je woordjes op flashcards. Neem uit elke oefentekst de woorden waar je op vastliep en de vaste uitdrukkingen die je tegenkwam. Herhaal ze elke dag dat je leert even, en laat een kaart verspreid over meerdere dagen terugkomen in plaats van alles in één keer te stampen, want wat je gespreid leert, blijft beter hangen.¹⁷ Maak je de flashcards in Studyflash, dan bepaalt Studyflash wanneer een kaart terugkomt. Zo hoef je in mei minder op te zoeken.
4. Lees bij de vreemde talen eerst de vraag, dan de tekst, met je eigen papieren woordenboek ernaast. Zoek bij het oefenen alleen woorden op die je voor het antwoord nodig hebt. Zo kost het woordenboek je niet onnodig veel tijd.

Wiskunde, natuurkunde, scheikunde en biologie: GR en Binas

1. Oefen met je eigen GR in de Nederlandse examenstand. Een GR mag je alleen bij het CE wiskunde A, B en C gebruiken, en dan alleen een type dat op de lijst van toegestane GR's staat, in de Nederlandse examenstand.⁶ Oefen daarom altijd in die stand. Dan merk je welke functies je per soort opgave nodig hebt, zoals een grafiek tekenen, een tabel maken, een snijpunt berekenen of een vergelijking oplossen. Schrijf per soort opgave op een kaart welke knoppen je indrukt. Zo sta je in mei niet voor verrassingen.
2. Mix je opgaven. Maak in één oefenronde opgaven uit verschillende hoofdstukken door elkaar, in plaats van tien van één soort. Dan moet je zelf herkennen welke aanpak past, net als op het CE. In een onderzoek scoorden leerlingen die wiskundeopgaven zo door elkaar oefenden een maand later beter dan leerlingen die één soort tegelijk deden.¹⁸ Markeer de soorten die je nog niet herkent en neem ze de volgende keer weer mee.
3. Zit je vast, vraag dan om de volgende stap. Stuur een foto van de opgave uit je boek naar Max, de AI-tutor van Studyflash, en vraag om de volgende stap, niet om het antwoord. Zo maak je de opgave zelf af.
4. Zoek bij biologie, natuurkunde en scheikunde alles op in je eigen Binas (7e editie) of ScienceData. Bij het CE mogen er geen aantekeningen of plakbriefjes in zitten.⁹ Haal dus elke constante en formule uit Binas in plaats van uit je boek, zodat je een tabel straks in een paar seconden vindt. Formules die er niet in staan, zet je op kaarten: voorop wat je ermee berekent, achterop de formule met eenheden. Check ook je rekenmachine: voor natuurkunde en scheikunde moet hij machten, wortels, sin, cos, tan, log en ln kunnen.⁶

Economie, geschiedenis, aardrijkskunde en de andere zaakvakken

Bij de zaakvakken met een CE staat in de syllabus wat er gevraagd wordt. Die vind je op de pagina van je vak op examenblad.nl. De syllabus geldt voor één examenjaar, en wat sinds vorig jaar veranderd is, staat erin gemarkeerd.⁸

1. Maak de syllabus je checklist. Zet per onderwerp de begrippen op kaarten. Leg elk begrip uit in je eigen woorden, met je boek dicht en met een voorbeeld uit het vak, en kijk daarna of het klopt. Zo zie je wat je al kunt uitleggen en wat nog niet.
2. Oefen elk onderwerp met opgaven uit oude examens zodra je het af hebt. Maak de opgaven erover, kijk ze na met het correctievoorschrift en onderstreep daarin de woorden die punten opleveren. Zo leer je antwoorden met de woorden waar de corrector op let. Rekenopgaven bij economie maak je met dezelfde rekenmachine als op het CE: een die machten en wortels kan.⁶

Maak in Studyflash per CE-vak een cursus met de datum van dat CE als examendatum. Het studieplan stelt dan een volgorde voor waarin je je onderwerpen tot dat CE leert, en telt de dagen af.

Van je aantekeningen en werkbladen, of van foto's daarvan, maak je flashcards en quizvragen voor je woordjes, begrippen en formules.

Met Premium maak je een oefenexamen over alles wat je tot nu toe in die cursus hebt gezet. Upload je de oude examens die je van examenblad.nl hebt gehaald ook in die cursus, dan krijgt je oefenexamen dezelfde opbouw als die examens. Zonder oud examen kies je zelf hoeveel vragen het heeft, hoeveel tijd je krijgt en welke soorten vragen erin komen. Oude examens maak je daarnaast op papier, met de klok erbij, en kijk je na met het correctievoorschrift.

Alles over het eindexamen